60 ปี สาธารณรัฐประชาชนจีน

หลังจากผ่านเหตุการณ์สำคัญหลายเหตุการณ์ ตั้งแต่การเปลี่ยนแปลงการปกครองจากสมบูรณาญาสิทธิราชย์มาเป็นประชาธิปไตยโดยดร. ซุนยัดเซ็น เปลี่ยนกลับไปเป็นสมบูรณาญาสิทธิราชย์อีกครั้งในช่วงเวลาสั้น ๆ โดยหยวนซื่อไข่ กลับไปเป็นประชาธิปไตยอีกครั้งโดยเจียงไคเช็ค เข้าสู่สงครามจีน-ญี่ปุ่นในสงครามโลกครั้งที่สอง ต่อด้วยสงครามกลางเมืองระหว่างจีนคอมมิวนิสต์และจีนคณะชาติ ท้ายที่สุดประเทศจีนก็เข้าสู่ความสงบและสถาปนาสาธารณรัฐประชาชนจีนขึ้นโดยเหมาเจ๋อตุงเมื่อวันที่ 1 ตุลาคม ค.ศ. 1949

ในวันที่ 1 ตุลาคม ค.ศ. 2009 จึงนับเป็นวันครบรอบ 60 ปีของสาธารณประชาชนจีน และถือเป็นวันที่สำคัญที่สุดวันหนึ่งของประเทศจีน ผู้คนตื่นเต้นและยินดีปรีดากับช่วงเวลาสำคัญนี้ กฏระเบียบต่าง ๆ ทั้่งเชิงบังคับและขอความร่วมมือถูกทยอยประกาศออกมา ทั้งอย่างเป็นทางการและไม่เป็นทางการตามสไตล์พรรคคอมมิวนิสต์จีน

เครื่องบินถูกสั่งห้ามบินผ่านจตุรัสเทียนอันเหมิน ห้ามเล่นว่าว ห้ามปล่อยนกออกบินสำหรับผู้เลี้ยงนก ห้ามจัดนำเที่ยวหรือจัดกิจกรรมเป็นหมู่คณะด้วยการเดินทางโดยรถบัสและเรือ ห้ามฝนตกและมีเมฆบนท้องฟ้าโดยการยิงจรวดปรับสภาพอากาศนับพันลูกขึ้นสู่อากาศ ห้ามคนจีนที่ไม่ได้พักอาศัยในปักกิ่งเดินทางเข้ามาในปักกิ่ง ชาวต่างชาติทั้งหมดห้ามออกนอกบ้านโดยไม่จำเป็น ห้ามประชาชนเข้าเขตจตุรัสเทียนอันเหมินโดยเด็ดขาด ห้ามแม้กระทั่งขายมีดทำครัวในตลาดสด ซุปเปอร์มาเกตและห้างสรรพสินค้า

ทหารในเครื่องแบบพร้อมอาวุธเดินหน้ากระดานเรียงแถวตามถนนหนทางตลอดเวลาทั้งวันทั้่งคืน ไม่เว้นแม้แต่ตามตรอกซอยซอยที่มีทหารยืนตรงถืออาวุธรักษาการณ์อยู่ทุกระยะ 50 เมตร อาสาสมัครรักษาความปลอดภัยสวมปลอกแขนแดงยืนกันเต็มเมือง อันประกอบไปด้วยทั้่งวัยรุ่นหญิงชาย ไปจนถึงคุณลุงคุณป้าที่ผลัดกันทำหน้าที่อย่างไม่รู้จักเหน็ดเหนื่อย ฯลฯ

ทั้งหมดนี้ไม่ใช่เฉพาะแค่วันที่ 1 ตุลาคมวันเดียว แต่ปฏิบัติทั้งก่อนหน้าและหลังจากวันเฉลิมฉลองเป็นเวลานานถึง 15 วันอย่างเข้มงวด รัฐบาลประกาศขออภัยในความไม่สะดวกและขอความร่วมมือเป็นระยะ ๆ ซึี่งได้รับการยอมรับและปฏิบัติตามโดยดีในหมู่ประชาชน

เสียงค่อนขอดจากสหรัฐอเมริกาถึงความไม่โปร่งใสและไม่เปิดเผยในรายงานการพัฒนาทางการทหารของจีน ได้รับการสนองตอบด้วยการแสดงแสนยานุภาพพร้อมคำอธิบายอย่างละเอียดถึงอาวุธต่าง ๆ ตั้งแต่รถขนสเบียง รถถัง ไปจนถึงขีปนาวุธนิวเคลียร์ข้ามทวีปและอาวุธสมัยใหม่ทั้ง 52 ชนิดซึ่งพัฒนาและผลิตโดยกองทัพจีนในขบวนพาเหรดที่จตุรัสเทียนอันเหมิน มีการถ่ายทอดสดทางสถานีโทรทัศน์และวิทยุทุกแห่งทั้งภาคภาษาจีนและภาษาอังกฤษ เครื่องบินรบทันสมัยล่าสุดทำการบินแปรขบวนเหนือจตุรัสเทียนอันเหมินและถนนฉางอัน นอกเหนือไปจากบทสัมภาษณ์นายทหารระดับสูงถึงนโยบายทางด้านการทหารของจีนอย่างตรงไปตรงมา โดยเน้นย้ำถึงจุดยืนเพื่อรักษาเอกราชและไม่มีนโยบายขยายแสนยานุภาพทางทหารในเชิงคุกคามนานาประเทศ ยกเว้นเพื่อสันติภาพหรือภารกิจเพื่อส่วนรวม ยกตัวอย่างเช่น การให้ความร่วมมือกับสหประชาชาติในการแก้ปัญหาโจรสลัดทางทะเล ซึ่งนับเป็นการออกทะเลอย่างเป็นทางการครั้งแรกของกองทัพเรือจีนนับตั้งแต่คริสตศตวรรษที่ 15 เป็นต้นมา

อย่างไรก็ตาม เสียงเล่าลือถึงการเฉลิมฉลองวันชาติจีนในอีก 10 ปีข้างหน้าที่สาธารณชนอาจจะได้ชมเรือบรรทุกเครื่องบินขนาดใหญ่ซึ่งผลิตโดยจีน รวมไปถึงคำกล่าวโบราณในวัฒนธรรมจีนที่ว่า เริ่มสร้างความเป็นหนึ่งเดียวในตัวเองก่อน จากนั้นจึงนำไปสู่ครอบครัว ประเทศและรวมไปถึงสันติภาพของโลกในท้ายที่สุด หรือเมื่อยามจนก็จงเจียมตัว แต่เมื่อยามมั่งมีก็จงช่วยรักษาโลก คำกล่าวเหล่านี้อาจจะถูกตีความไปในความหมายอีกทาง โดยคนจีนวัยรุ่นซึ่งจะเป็นผู้ใหญ่ในวันข้างหน้าและมีแนวโน้มชาตินิยมรุนแรง เนื่องจากการถูกเลี้ยงดูอย่างตามใจจากพ่อแม่ตั้งแต่เล็กในนโยบายจำกัดจำนวนบุตร และนั่นอาจนำไปสู่ความประหวั่นพรั่นพรึงของประชาคมโลกในอิทธิพลของพญามังกรได้ในอนาคต

ประธานาธิบดีจีนกล่าวสุนทรพจน์เปิดงานฉลองวันชาติ โดยเสนอข้อสรุปที่ว่าระบอบการปกครองแบบสังคมนิยมและทฤษฏีมาร์กซิสได้รับการพิสูจน์แล้วว่าสามารถทำให้ประเทศจีนยืนหยัดมาได้ถึง 60 ปี แต่นั่นเป็นการออกอากาศทางทีวีของรัฐบาลจีนซึ่งเมื่อ 5 นาทีก่อนหน้านั้นได้นำเสนอรายงานเกี่ยวกับแฟชั่นสมัยใหม่ของนักออกแบบชาวจีน โดยแฟชั่นดังกล่าวได้รับการยอมรับทั้งในปารีส มิลานและนิวยอร์ก เป็นไปตามกระแสทุนนิยมระดับโลกเต็มขั้นและไม่น่าไปกันได้กับสุทรพจน์ของประธานาธิบดีจีนในอีก 5 นาทีต่อมา คนจีนในปัจจุบันนั้นมักจะกล่าวกันอย่างตลกขบขับเมื่อรัฐบาลพรรคคอมมิวนิสต์กล่าวถึงทฤษฏีมาร์ก ทั้งที่ในความเป็นจริงแล้วนั้นสังคมจีนในปัจจุบันแทบจะไม่มีร่องรอยหลงเหลือให้เห็นอีกเลยในแง่คอมมิวนิสต์

แมคแคนซี่เสนอบทวิเคราะห์ว่าจีนจะกลายเป็นประเทศที่แข้มแข็งที่สุดในโลกภายในอีก 40 ปีข้างหน้า และ 80 เปอร์เซ็นต์ของประชาชนจีนจะมีมาตราฐานการดำเนินชีวิตแบบสังคมเมืองที่สมบูรณ์แบบ ในขณะที่กลุ่มชนชั้นกลางของจีนบางส่วนกลับมีความคิดที่ว่า รัฐบาลจีนสร้างภาพจนเกินความจริงจากสถานะของประเทศซึ่งกำลังพัฒนาและไม่มีการกระจายความเจริญอย่างทั่วถึงนัก รวมไปถึงการที่ยังไม่มีเทคโนโลยีอุตสาหกรรมระดับสูงของตัวเองอย่างครอบคลุม ตลอดจนสินค้าที่ผลิตในประเทศจีนทั้งหลายนั้นยังเป็นแค่การรับจ้างผลิตให้บริษัทต่างชาติ กับแบรนด์ของจีนเองที่รู้จักกันเฉพาะภายในประเทศเท่านั้น

ภาพยนต์เรื่อง The Founding of a Republic ซึ่งจัดสร้างโดย China Film Group ยักษ์ใหญ่ด้านอุตสาหกรรมภาพยนต์ของจีน และเริ่มนำออกฉายในวันที่ 17 กันยายนก่อนหน้าวันฉลองวันชาติ ได้รับการตอบรับอย่างล้นหลามโดยมีผู้เข้าชมมากถึง 300 ล้านคนภายในเวลาสัปดาห์เดียว เนื้อหาของภาพยนต์กล่าวถึงสงครามกลางเมืองระหว่างพรรคคอมมิวนิสต์จีนและพรรคก๊กมินตั๋ง สรุปให้เห็นข้อแตกต่างระหว่างความเสียสละและทำเพื่อส่วนรวมโดยไม่เห็นแก่ความยากลำบากของเหมาเจ๋อตุง กับความทะเยอทะยานส่วนตัวของเจียงไคเช็คผู้นำพรรคก๊กมินตั๋ง ซึ่งนำไปสู่ความสูญเสียของประเทศจีนจากสงครามกลางเมืองเมื่อหกสิบกว่าปีก่อน และทั้งหมดนั้นเป็นเพราะเจียงไคเช็คแต่เพียงผู้เดียว พรรคก๊กมินตั๋งไม่ค่อยอยากจะเกี่ยวข้องและเต็มใจที่จะรบกับพรรคคอมมิวนิสต์ในสงครามกลางเมืองนัก

ต่างจากภาพยนตร์เกี่ยวกับสงครามกลางเมืองที่นำออกฉายก่อนหน้านั้นมาในตลอดระยะเวลาหลายปี ภาพของทหารก๊กมินตั๋งที่เจ้าเล่ห์เพทุบาย ไม่มีความจริงใจ ไร้ระเบียบวินัยและสกปรก มีปรากฏให้เห็นแทบทุกเรื่อง แต่หลังจากปี 2009 ที่จีนกับไต้หวันเปิดสายการบินตรงระหว่างกัน ส่งเสริมการท่องเที่ยวและการลงทุนระหว่างกัน ภาพลักษณ์ของทหารก๊กมินตั๋งดีขึ้น ถูกนำเสนอในลักษณะของวีรบุรษที่ร่วมกับพรรคคอมมิวนิสต์เพื่อขับไล่ญี่ปุ่นในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง สารคดีเกี่ยวกับทหารก๊กมินตั๋งที่เสียสละชีวิตร่วมกับทหารอเมริกันในการสู้รบกับญี่ปุ่นแถบมณฑลยูนนาน ได้รับการเผยแพร่ในเชิงยกย่องเป็นวีรบุรษของชาติที่ถูกละเลยมาเป็นเวลานาน มีการจัดสร้างพิพิธภัณฑ์แสดงรายละเอียดที่เมืองเถิงโช้งในเขตสู้รบเดิม ล่าสุดไต้หวันได้รับเชิญและตอบรับเข้าร่วมการแข่งขันกีฬาเอเชี่ยนเกมส์ในนาม “Chinese Taipei” พร้อมด้วยธงและเพลงประจำของตน ไม่ต่างจากฮ่องกงและมาเก๊า

ประธานาธิบดีหูจินเทาของจีนส่งสารแสดงความยินดีกับผู้นำคนใหม่ของไต้หวัน โดยกล่าวว่า ถึงประเทศจีนจะมี “สอง”พรรคการเมืองใหญ่ ๆ แต่สามารถอยู่ร่วมกันได้อย่างเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน เมื่อครั้งแผ่นดินไหวในมณฑลเสฉวนจีนได้รับความช่วยเหลือจากไต้หวัน และในขณะที่พายุไต้ฝุ่นมรกตพัดเข้าถล่มไต้หวัน รัฐบาลจีนได้ออกรณรงค์ให้ชาวจีนบริจาคเงินและสิ่งของเพื่อช่วยไต้หวัน รวมไปถึงการให้ความช่วยเหลือโดยตรงจากรัฐบาลอีกมากมาย

ภาพของเหมาเจ๋อตุงที่ถูกวางขายเป็นของระลึก รวมไปถึงสมุดปกแดงและบทกวีกับเอกสารเผยแพร่ลัทธิคอมมิวนิสต์ในสมัยก่อนนั้นมีให้เห็นอยู่ชินตาตามแหล่งท่องเที่ยวทั่วประเทศจีนชาวจีนวัยรุ่นสมัยใหม่หยิบมาพลิกอ่านดูพร้อมกับรอยยิ้มเยาะน้อย ๆ บนใบหน้า ผู้คนในเมืองเฉิงตูเข้าไปดื่มเหล้าและเต้นรำตามผับในวันแรงงาน พนักงานสาวสวยแต่งตัวในเครื่องแบบทหารกองทัพแดง ใส่หมวกเขียวพร้อมดาวแดงแต่นุ่งกางเกงขาสั้นโชว์เรียวขา เพลงประจำกองทัพแดงถูกแปลงเป็นจังหวะฮิปฮอปและร้องกันอย่างสนุกสนานบนเวที สถานที่ประชุมพรรคคอมมิวนิสต์ครั้งแรกในประเทศจีนที่เมืองเซี่ยงไฮ้ถูกบำรุงรักษาไว้อย่างดี พร้อมด้วยรูปปั้นบุคคลสำคัญที่เข้าร่วมประชุมในครั้งนั้นจัดแสดงไว้ ซึ่งผู้คนสามารถมองผ่านกระจกเข้าไปได้และอาจสัมผัสได้ถึงบรรยากาศในการประชุมที่จริงจัง ก่อนที่จะเดินแวะเข้าไปตามผับทันสมัยต่าง ๆ ซึ่งรายล้อมอยู่รอบห้องประชุมนั้นทุกทิศทางและห่างไปไม่ถึงสิบก้าวเดิน

ระบอบการปกครองแบบสังคมนิยมและประชาธิปไตยแนวตั้งพร้อมคุณลักษณะของจีน (Socialism & Vertical Democracy with Chinese Characteristics) อันเป็นลักษณะเฉพาะตัวของประเทศจีนเริ่มถูกแนะนำและเผยแพร่ โดยอ้างถึงทฤษฏีที่ว่าประชาธิปไตยแบบหลายพรรคการเมืองอย่างตะวันตกไม่ค่อยเหมาะสมนักกับประเทศในเอเซีย ทั้งนี้ด้วยพื้นฐานวัฒนธรรมที่ต่างกันนั้น ระบอบประชาธิปไตยอย่างตะวันตกอาจนำไปสู่ความล่มสลายและความวุ่นวายทางการปกครองและพัฒนาประเทศ ส่งผลให้เกิดการถอยหลังเข้าคลอง ดังเช่นที่เกิดขึ้นกับบางประเทศในขณะนี้ แต่อย่างไรก็ตาม จีนเน้นย้ำเสมอว่าระบอบการปกครองของจีนในปัจจุบันนั้นเหมาะสมกับประเทศจีนเท่านั้น ไม่ได้หมายความว่าประเทศอื่นจะนำไปใช้ได้ เพราะแต่ละประเทศนั้นย่อมมีประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม ศาสนา ความเชื่อ รูปแบบการดำเนินชีวิตและค่านิยมที่แตกต่างกันไป โดยเฉพาะประเทศจีนนั้นมีลักษณะเฉพาะทางสังคมและวัฒนธรรมมายาวนานนับหลายพันปี ผ่านความรุ่งเรืองและความบอบช้ำมานับครั้งไม่ถ้วน อีกทั้งประเทศจีนประกอบไปด้วยประชากรมากถึง 1/5 ของประชากรทั้งหมดในโลก ระบอบการปกครองของจีนจึงมีลักษณะและเงื่อนไขที่เหมาะสมเฉพาะกับจีนเท่านั้น

ประชาชนมีอิสระในการแสดงความคิดเห็นตราบใดที่ไม่เป็นการสร้างความวุ่นวายในสังคม ผู้คนสามารถวิพากษ์วิจารณ์นโยบายและการทำงานของรัฐบาลได้อย่างตรงไปตรงมาผ่านทางโทรทัศน์ วิทยุ หนังสือพิมพ์และอินเตอร์เนตซึ่งมีผู้ใช้มากถึงเกือบ 500 ล้านคน มี blog, Twitter, Facebook และ Youtube ในภาคภาษาจีนซึ่งดำเนินการโดยรัฐวิสาหกิจของจีนเอง สถานีโทรทัศน์นับพันช่องนั้นเป็นของรัฐบาลทั้งหมด แต่ก็มีนับสิบช่องที่ทำหน้าที่เป็นกระบอกเสียงให้กับประชาชนในการวิพากษ์วิจารณ์รัฐบาลอย่างตรงไปตรงมาตลอด 24 ชั่วโมง ไม่เว้นแม้แต่หนังสือพิมพ์ซึ่งทั้งหมดเป็นของรัฐบาลเช่นเดียวกันแต่มักจะออกข้อเขียนตำหนิและวิพากษ์วิจารณ์นโยบายของรัฐบาลอย่างเปิดเผยเป็นประจำ การจับผิดการทุจริตของข้าราชการและผู้บริหารประเทศนั้นมีการกระทำอย่างเปิดเผยและแพร่หลาย มีการจัดตั้งกลุ่มเพื่อดำเนินการโดยประชาชนเองและรายงานออกทางสถานีโทรทัศน์ ตั้งแต่คอยจับตาดูรถของรัฐบาลที่ข้าราชการนำไปใช้ส่วนตัว หรือแม้กระทั่งบุหรี่ที่ข้าราชการสูบว่ามีราคาแพงหรือไม่ เสื้อผ้า เครื่องประดับ บ้านพักอาศัย พฤติกรรมนอกใจคู่สมรส การเที่ยวไนท์คลับหรือพฤติกรรมไม่เหมาะสมต่าง ๆ สิ่งเหล่านี้นำไปสู่การประหารชีวิตผู้ว่าราชการเมืองเซี่ยงไฮ้ ผู้ว่าราชการเมืองฉงชิ่ง ผู้ว่าการท่าอากาศยานกรุงปักกิ่ง และข้าราขการระดับสูงและกลางอีกมากมาย ไม้เว้นแม้กระทั่งระดับผู้นำหมู่บ้านหรือตำรวจจราจร ศาลและรัฐบาลจีนให้การตอบสนองอย่างรวดเร็วและรุนแรงในเรื่องเหล่านี้จากประชาชน หรือแม้กระทั่งการยกเลิกเพิกถอนนโยบาย กฏหมายหรือคำสั่งใด ๆ ที่ได้รับการต่อต้านอย่างเปิดเผยจากประชาชน ในปัจจุบันนั้นมีการทำประชาพิจารณ์ทั่วไปก่อนที่รัฐบาลทั้งส่วนกลางและท้องถิ่นจะประกาศใช้นโยบายหรือข้อบังคับ มีปุ่มกดให้คะแนนที่จุดบริการประชาชนสำหรับข้าราชการที่ปฏิบ้ติงานทุกคนทั่วประเทศ มีเว็บไซต์ประเมินผลงานที่ให้ประชาชนเข้ามาแสดงความเห็นและมีผลต่อการโยกย้ายเลื่อนขั้นประจำปีของข้าราชการ

แต่สิ่งที่ไม่สามารถกระทำได้เลยนั้นคือการชุมนุมเรียกร้องไม่ว่าเรื่องใด ๆ ก็ตาม ตัวอย่างเช่น กรณีนมผงผสมเมลามีนซึ่งจุดประกายขึ้นโดยกลุ่มพ่อแม่ของเด็กที่ได้รับผลกระทบจากนมผงปนเปื้อนและมีเด็กเสียชีวิต อันนำไปสู่การชุมนุมประท้วงและการจับกุมผู้ปลอมแปลงนมผงนับพันคน ศาลจีนตัดสินลงโทษอย่างเฉียบขาดทั้งประหารชีวิตและจำคุกในเวลารวดเร็ว แต่ผู้นำการประท้วงก็ถูกจำคุกเช่นเดียวกันในความผิดฐานก่อความวุ่นวายในสังคมแม้ว่าจะมีเจตนาดี อย่างไรก็ตาม หลังจากนั้นไม่นานนักผู้นำการประท้วงก็ได้รับการปล่อยตัว พร้อมด้วยคำขอโทษต่อประชาชนที่ตนเองได้สร้างความวุ่นวายขึ้นในสังคมและยุติบทบาทของตัวเองในที่สุด

อย่างไรก็ตาม ภาพแห่งความสับสนทั้งในแง่การเมืองการปกครอง ระบอบเศรษฐกิจและสังคม ทั้งในสายตาของชาวต่างชาติและในหมู่ชาวจีนบางส่วนด้วยกันเองนั้นยังคงอยู่ต่อไป คนจีนกล่าวไว้ว่า ประเทศจีนกว้างใหญ่และซับซ้อน หากจะทำความเข้าใจให้ดีนั้นอย่างน้อยต้องศึกษาอักษรจีนให้ได้หนึ่งหมื่นตัวหรือเดินทางรอนแรมให้ครบหมื่นลี้

ความหนาวเหน็บและสายลมแรงพัดผ่านปักกิ่งดังเช่นทุกปีในฤดูหนาว บ้านเมืองดูสงบนิ่งท่ามกลางตึกสูงระฟ้า ถนนกว้างใหญ่และป้ายโฆษณา สลับกับวิถีชีิวิตชาวจีนแบบเดิม ๆ ตามตรอกซอกซอยและบ้านเรือนเก่าแก่ที่มีมาตั้งแต่สมัยมองโกลเข้ายึดครอง ดาวแดงอันเป็นสัญญลักษณ์ของคอมมิวนิสต์นั้นยังคงมีประดับอยู่ทุกแห่งทุกแห่ง ทั้งบนที่ทำการรัฐบาลอันน่าเกรงขาม ห้างสรรพสินค้าสุดหรู ไปจนถึงไนท์คลับขนาดใหญ่นับร้อยแห่งที่เต็มไปด้วยรถยนต์หรูอย่าง Rolls-Royce, Mercedez Benz, Audi, Lexus, Porche และ Ferrari จอดเรียงรายอยู่ด้านหน้า

เกี่ยวกับ เก้าตะวัน

เก้าตะวัน ผู้ชายไทย เกิดที่กรุงเทพ เรียนกับฝรั่ง อยู่เมืองจีน ยังไม่แก่แต่ไม่อ่อนวัยนัก ชอบถ่ายรูป ร้องเพลง ดำน้ำ ปีนเขา ท่องเที่ยว ทำอาหารและคิดถึงเมืองไทย
ข้อความนี้ถูกเขียนใน การเมือง คั่นหน้า ลิงก์ถาวร

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s